Talibowie wydali biografię mułły Omara

Talibowie wydali biografię mułły Omara
Domena Publiczna

Opasły, wydany w czterech językach tom został wystawiony w należącej do talibów witrynie w internecie. Oficjalnym powodem wydania biografii jest dziewiętnasta rocznica wyniesienia przywódcy talibów, byłego wioskowego mułły do rangi „emira muzułmanów” na całym świecie.

Mułła Omar został ogłoszony emirem wiosną 1996 r. w Kandaharze za namową przywódcy Al-Kaidy Osamy bin Ladena, który w tamtym czasie korzystał z gościny talibów w Afganistanie. Pół roku później talibowie zdobyli Kabul i przejęli władzę w Afganistanie, by rządzić aż do amerykańskiej inwazji z jesieni 2001 roku.

W biografii kronikarze talibów potwierdzają lub prostują wiele informacji, dotyczących ich tajemniczego przywódcy, który od czasu ogłoszenia go emirem nie pokazuje się publicznie. Według informacji zawartych w biografii Omar urodził się w 1960 r. w wiosce Szah-e Himmat w prowincji Kanadahr i wywodzi się z Pasztunów, z koczowniczego ludu Chottak. Jego ojciec Ghulam Nabi był szanowanym mułłą. Umarł, gdy przyszły emir miał pięć lat. Matka emira powtórnie wyszła za mąż, a ojczym sprowadził rodzinę z Kandaharu do sąsiedniej prowincji Uruzgan. Tam właśnie zastał go najazd armii radzieckiej na Afganistan w 1979 r.

Omar kształcił się na mułłę, ale porzucił naukę w przymeczetowej medresie i w 1983 r. przystał do partyzantów. Wsławił się męstwem i mistrzostwem w posługiwaniu się bazooką. W walkach z Rosjanami czterokrotnie był ranny i stracił prawe oko. Po wojnie wrócił do meczetu i medresy. Porzucił je w połowie lat 90., gdy w Afganistanie wybuchła wojna domowa między armiami dawnych mudżahedinów. Mułła Omar z grupą przyjaciół skrzyknął dawnych partyzantów i uczniów medres i na początku 1994 r. stworzył z nich własny oddział, który Afgańczycy nazwali talibami (talib, z grubsza biorąc, oznacza ucznia).

Biografia przedstawia emira jako człowieka skromnego, wiodącego proste, pozbawione wygód życie. Według kronikarzy emir nie ma konta w banku, żadnych dóbr, nie ma nawet własnego domu. Nie zabiega o władzę ani o rozgłos. Nie udzielił żadnego wywiadu, nigdy nie spotkał się z żadnym cudzoziemcem, istnieje ledwie kilka fotografii z dawnych lat, przedstawiających podobno mułłę Omara, choć i co do tego nie ma żadnej pewności.

Jesienią 2001 r. mułła Omar wraz z całym kierownictwem talibów uciekł przed Amerykanami z Afganistanu do Pakistanu, choć pakistańskie władze nigdy się nie przyznały, że tolerują u siebie emira, za którego głowę Amerykanie wyznaczyli 10 mln dolarów nagrody (nie przyznawały się też, że na pakistańskim terytorium ukrywał się przez całe lata sam Osama bin Laden).

Kronikarze emira zapewniają, że dowodzi on podległą mu partyzantką, śledzi wydarzenia w Afganistanie i okolicy, a także na całym świecie. Badacze współczesnych dżihadystów podejrzewają, że biografia mułły Omara została opublikowana, by zaprzeczyć pogłoskom o jego chorobach, a nawet śmierci, a przede wszystkim przypomnieć, że to właśnie do afgańskiego emira należy tytuł przywódcy muzułmanów całego świata i że namaścił go sam Osama bin Laden.

Powodem niepokoju zwolenników mułły Omara jest ogłoszony latem syryjsko-iracki kalifat, którego przywódca Abu Bakr al-Baghdadi ogłosił się kalifem Ibrahimem, uznającym się za emira muzułmanów całego świata. Bogactwo i wojskowe sukcesy kalifatu znad Tygrysu i Eufratu bardziej działa na wyobraźnię muzułmanów niż ukrywający się od lat afgański mułła i w ostatnich miesiącach nawet pod Hindukuszem wielu partyzanckich komendantów wypowiedziało służbę mulle Omarowi i złożyło hołd kalifowi.

Według niepotwierdzonych informacji afgański emir, podobnie jak większość komendantów talibów, ukrywał się w Kwetcie, stolicy pakistańskiego Beludżystanu. Niedawno, powołując się na przedstawicieli afgańskiego wywiadu, gazeta „New York Times” podała jednak, że mułła Omar ukrywa się w portowym mieście Karaczi, jednym z najludniejszych w całej Azji. Szef afgańskiego wywiadu Rahmatullah Nabil twierdzi, że mułła Omar pełni jedynie rolę sztandaru, duchowego przywódcy afgańskich talibów, a dowodzenie nimi przejął już dawno jego zastępca, stary towarzysz broni jeszcze z lat 90. mułła Achtar Muhammad Mensur, który w czasach, gdy talibowie rządzili Afganistanem w latach 1996-2001, sprawował obowiązki ministra transportu i lotnictwa.

Wojciech Jagielski (PAP)