Komisja Wenecka zaniepokojona sytuacją wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego

Komisja Wenecka zaniepokojona sytuacją wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego

"Komisja Wenecka z uwagą i zaniepokojeniem obserwuje wydarzenia, które mają miejsce w Polsce. Ciągle jeszcze mamy nadzieję i oczekujemy, że zaistniałe problemy mogą zostać rozwiązane na podstawie decyzji już podjętych lub które mają być podjęte przez Trybunał Konstytucyjny. Głównym celem powinna rzeczywiście być ochrona autorytetu tego ważnego sądu" - napisał przewodniczący Komisji Weneckiej. Zaznaczył, że inne organy Rady Europy podzielają to podejście.

 

"Jeśli zaś idzie o prośbę, aby Komisja Wenecka rozważyła możliwość wydania opinii na temat ostatnich zmian, to jestem zmuszony poinformować, że zgodnie ze swoim Statutem, Komisja Wenecka może wydać opinię na temat sytuacji w kraju tylko na prośbę władz tego kraju, organu Rady Europy lub międzynarodowej organizacji partnerskiej. Do tej pory nie otrzymaliśmy takiej prośby" - napisał Buquicchio.

 

Zapowiedział, że "w obliczu braku formalnej prośby, Komisja mimo to, zostanie poinformowana o wydarzeniach mających miejsce w Polsce na zbliżającej się sesji plenarnej w dniach 18 do 19 grudnia".

 

Na początku grudnia dziewięć organizacji pozarządowych skierowało pismo do Komisji Weneckiej - organu doradczego Rady Europy - w sprawie sytuacji związanej z wyborem sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Pismo wystosowały: Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Naczelna Rada Adwokacka, INPRIS – Instytut Prawa i Społeczeństwa, Centrum Edukacji Obywatelskiej, Instytut Spraw Publicznych, Fundacja Panoptykon, Fundacja im. Stefana Batorego, Forum Obywatelskiego Rozwoju oraz Sieć Obywatelska Watchdog Polska.

 

Organizacje wskazały w liście, że przepis ustawy o TK, który pozwolił Sejmowi ubiegłej kadencji wybrać pięciu sędziów, jest prawdopodobnie niezgodny z konstytucją, jednak działania zmierzające do uchylenia jego skutków podejmowane przez Sejm obecnej kadencji naruszają fundamentalne zasady konstytucyjne, w szczególności zasadę demokratycznego państwa prawa.

 

List został wysłany zanim TK wydał orzeczenie w tej sprawie. TK orzekł, że niekonstytucyjny jest przepis ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z czerwca 2015 r. w zakresie, w jakim był podstawą wyboru przez poprzedni Sejm dwóch nowych sędziów TK - w miejsce tych, których kadencja wygasa w grudniu. Z kolei - stwierdził TK - wybór pozostałej trójki - w miejsce sędziów, których kadencja minęła na początku listopada - był konstytucyjny. Ponadto TK uznał, że niezgodny z konstytucją jest przepis ustawy dotyczący zaprzysięgania sędziów TK przez prezydenta RP rozumiany inaczej niż jako zobowiązujący go do niezwłocznego zaprzysiężenia sędziów.

Komisja Wenecka (Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo) jest organem doradczym Rady Europy. Składa się z ekspertów w zakresie zagadnień konstytucyjnych. Opiniuje projekty oraz ustawy przyjmowane w państwach Rady Europy, w szczególności w państwach, które przechodzą transformację ustrojową. Jak podaje HFPC, komisja, od miejsca swojej siedziby nazywana Komisją Wenecką, wielokrotnie wydawała opinie, m.in. w sprawach dotyczących poszczególnych państw (np. Ukrainy czy Węgier), jak również zajmowała się zagadnieniami tematycznymi, jak np. kontrolą nad służbami specjalnymi.(PAP)