Polski rząd zapłaci niepełnosprawnemu 40 tys. zł, bo sądy RP nie uznały jego zeznań

Polski rząd zapłaci niepełnosprawnemu 40 tys. zł, bo sądy RP nie uznały jego zeznań

Troje sędziów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z udziałem sędziego z Polski Krzysztofa Wojtyczka, uznało deklarację polskiego rządu, który przyznał, że doszło do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez Polskę w tej sprawie - wynika z czwartkowej informacji zamieszczonej na stronie ETPC.

 

Według tych informacji, obywatelka polska M.P. złożyła skargę na Polskę za to, że polskie sądy uniewinniły terapeutę, oskarżonego o zgwałcenie jej niepełnosprawnego intelektualnie 42-letniego dziś syna w ośrodku dziennego pobytu dla niepełnosprawnych. M.P. jest prawną opiekunką 42-latka jako osoby ubezwłasnowolnionej. Informacja ETPC zachowuje anonimowość osób ze sprawy oraz jej szczegółów.

 

"Terapeuta został uniewinniony głównie z tego powodu, że sądy uznawały zeznania syna M.P. za niewiarygodne z uwagi na stan jego niepełnosprawności intelektualnej" - podała Helsińska Fundacja Praw Człowieka, która złożyła w ETPC opinię tzw. "przyjaciela sądu" w całej sprawie.

 

Z tytułu naruszenia Konwencji, rząd RP zgodził się wypłacić M.P. kwotę 40 tys. zł - poinformowała Katarzyna Wiśniewska z HFPC. "W jednostronnej deklaracji polski rząd przyznał, że doszło do naruszenia wymiaru proceduralnego artykułu 3. Konwencji: zakazu tortur oraz innego nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. W toku postępowania wyjaśniającego, a następnie sądowego, organy nie wzięły bowiem w sposób dostateczny pod uwagę, że ofiarą zarzucanych przestępstw była osoba z niepełnosprawnością intelektualną" - dodała.

 

W postępowaniu przed ETPC opinię przedstawiły organizacje pozarządowe z różnych państw europejskich, w tym Mental Disability Advocacy Centre w Budapeszcie (MDAC) oraz HFPC. "W naszej opinii dokonaliśmy m.in. analizy standardów polskich i międzynarodowych w zakresie prawnych i praktycznych ułatwień dostępu dla osób z niepełnosprawnością intelektualną do postępowań sądowych oraz przygotowawczych. Wskazaliśmy, że w polskim systemie prawa karnego brakuje rozwiązań, które uwzględniałyby szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnościami oraz chroniłyby je przed powtórną wiktymizacją" - podkreślił Marcin Szwed, prawnik HFPC.

 

Oprócz skierowania do ETPC opinii "przyjaciela sądu", HFPC zwróciła również uwagę na sytuację osób z niepełnosprawnością intelektualną w postępowaniach sądowych w apelu do Ministra Sprawiedliwości z listopada 2015 r. Zostały w nim zawarte postulaty wprowadzenia do prawa procesowego stosownych udogodnień. Chodziło m.in. o to by osoba ubezwłasnowolniona mogła samodzielnie składać wniosek o ściganie (dziś może to uczynić tylko jej opiekun prawny) oraz by ograniczyć liczbę jej przesłuchań.

 

"Wydanie przez ETPC decyzji w sprawie M.P. przeciwko Polsce może potencjalnie doprowadzić do wprowadzenia do polskiego procesu, w szczególności karnego, korzystnych zmian, które w pełni uwzględnią potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną występujących w charakterze świadków lub ofiar przestępstw. Takie zmiany nie mogą ograniczać się jednak jedynie do treści prawa. Konieczne jest również wzmacnianie świadomości wśród sędziów i prokuratorów, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną są szczególnie narażone na bezpodstawne zlekceważenie ich racji w toku postępowania" - ocenił Michał Kopczyński, prawnik HFPC.

 

(PAP)