Eko-Patrol Głównego Instytutu Górnictwa pomoże monitorować smog

Eko-Patrol Głównego Instytutu Górnictwa pomoże monitorować smog
fot.PAP/EPA
"Eko-Patrol GIG to innowacyjne przedsięwzięcie, zarówno w wymiarze technicznym, jak i w sferze budowania społecznej świadomości źródeł i zasięgu niskiej emisji" - powiedziała w piątek PAP rzeczniczka instytutu Sylwia Jarosławska-Sobór.
 
Przedstawiciele GIG wskazują, że stworzenie mobilnego laboratorium to odpowiedź na potrzeby zgłaszane przez samorządy oraz organizacje mieszkańców. W ciągu ostatniego roku, w ramach wzmożonej walki ze smogiem, w wielu miastach woj. śląskiego znacznie przybyło czujników monitorujących jakość powietrza; nadal jednak niektóre rejony miejscowości szczególnie narażonych na smog są pozbawione możliwości monitorowania tego zagrożenia. M.in w takich przypadkach pomocny może być Eko-Patrol, analizujący jakość powietrza we wskazanym miejscu.
 
"Urządzenia stacjonarne oraz mobilne laboratorium dostarczają strumień danych, które zapewniają zagęszczenie siatki pomiarowej na danym obszarze. Pozwala to na szczegółowe wskazywanie źródeł i wielkości emisji zanieczyszczeń oraz ocenę skuteczności podejmowanych działań naprawczych" - wyjaśniła rzeczniczka GIG.
 
W oparciu o platformę pomiarową GIG planowane jest tworzenie powszechnie dostępnych i specjalistycznych systemów informacji o zagrożeniach smogowych. Próbki pobierane przez Eko-Patrol w terenie lub z konkretnego źródła emisji trafiają do akredytowanych laboratoriów instytutu, gdzie są analizowane pod kątem występowania gazowych produktów spalania odpadów, w tym zawartości chlorowodoru czy formaldehydu, które wskazują na spalanie np. tworzyw sztucznych.
 
Ważną częścią mobilnego laboratorium jest dron, pod którym umieszczono platformę z autorskim, stworzonym przez naukowców z GIG, systemem laserowych mierników stężenia zanieczyszczeń powietrza. Pomiary obejmują stężenie pyłów zawieszonych PM1, PM2,5 oraz PM10, a także tlenku węgla.
 
Zgromadzone dane są analizowane i opracowywane w formie specjalnego raportu, wraz z ich interpretacją i wizualizacją. Platforma pozwala także na mapowanie stref zagrożenia smogowego z wykorzystaniem precyzyjnego GPS.
 
"Takie mapy zagrożeń smogowych to wartościowe źródło informacji zarówno dla władz lokalnych, decydentów, jak i mieszkańców monitorowanych obszarów. Gminy, na terenie których zdiagnozowano strefy o szczególnym zagrożeniu niską emisją, mogą dzięki temu skutecznie planować i realizować działania naprawcze" - wskazała Jarosławska-Sobór.
 
Eko-Patrol GIG jest także wspomagany stacjonarnym systemem długoterminowego monitoringu zapylenia oraz danymi z przenośnych pyłomierzy, które współpracują ze smartfonami i siecią poprzez aplikację na stronie internetowej. Takie urządzenie pełni funkcję indywidualnej ochrony przed szkodliwą emisją z lokalnych palenisk.
 
W ostatnich miesiącach wiele samorządów i instytucji w woj. śląskim zintensyfikowało działania służące walce ze smogiem. W kwietniu ub. roku Sejmik Woj. Śląskiego przyjął uchwałę antysmogową, której projekt był efektem pracy powołanego przez marszałka zespołu ekspertów.
 
Śląska uchwała jest drugą w kraju, po woj. małopolskim. Weszła w życie we wrześniu 2017 r. - zakazuje używania od września 2017 r. najbrudniejszych paliw (w tym mułów węglowych i tzw. flotokoncentratów) oraz nakazuje stopniową wymianę przestarzałych instalacji cieplnych. Terminy, kiedy mieszkańcy woj. śląskiego muszą wymienić stare źródła ciepła, w zależności od okresu ich wcześniejszego użytkowania, to: 31 grudnia 2021 r. i analogicznie ostatni dzień roku w latach 2023, 2025 i 2027.
 
Władze regionu szacują, że działania przewidziane uchwałą będą oznaczały koszt rzędu 6-7 mld zł w ciągu 10 lat. Wynika to z szacunków, zgodnie z którymi pieców i kotłów typu „domowego” (o mocy do 1 MW) w regionie jest ok. 700 tys., a średni koszt wymiany jednej instalacji na klasę 5. wynosi 10 tys. zł. 
 
(PAP)
 
autor: Marek Błoński
 
edytor: Bożena Dymkowska