Pierwsze modyfikowane genetycznie dzieci. Odporne na HIV i nie tylko...

Pierwsze modyfikowane genetycznie dzieci. Odporne na HIV i nie tylko...
Zdjęcie ilustracyjne

CRISPR to technologia edytowania genów umożliwiająca modyfikowanie określonych sekwencji DNA w bardzo precyzyjny sposób – gen z wadą można w ten sposób po prostu wyłączyć albo - zastąpić "zdrowym". 

 

Chiński naukowiec usunął bliźniętom gen CCR5 - celem miało być uodpornienie na HIV, jednak efektów dla dzieci może być znacznie więcej: nieodwracalnym zmianom uległa najprawdopodobniej ich pamięć i zdolności poznawcze.

 

He Jiankui zapłacił za swój eksperyment na ludziach wysoką cenę. Potępiło go wielu naukowców, a uniwersytet, na którym pracował, najpierw odciął się od jego działań, a potem go zwolnił. Do tego wszystkiego władze Chin rozpoczęły dochodzenie w sprawie genetycznie modyfikowanych bliźniąt.

 

 

Na Uniwersytecie Kalifornijskim przeprowadzono właśnie identyczny eksperyment na myszach. Gryzoniom usunięto ten sam gen, co chińskim bliźniaczkom i okazało się, że u myszy wzrosła znacznie zdolność do regeneracji mózgu po udarze. Tak się składa, że ta umiejętność często łączy się u ludzi z... bardzo dobrymi wynikami w szkole.

 

– Odpowiedź brzmi: prawdopodobnie tak, prawdopodobnie wpłynęło to na ich mózgi. Najprostszą interpretacją tych mutacji jest prognoza, że będzie mieć to wpływ na funkcje poznawcze bliźniąt – powiedział neurobiolog Alcino J. Silva z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, współautor badania.

 

Dodał jednak, że wpływ modyfikacji genetycznych na zdolności kognitywne dziewczynek jest nieprzewidywalny i właśnie dlatego - jego zdaniem - nie powinno się takich eksperymentów przeprowadzać.

 

 

 

Niewykluczone, że celem chińskiego badacza było właśnie stworzenie ulepszonych, bardziej inteligentnych ludzi.

 

Pierwsze badania pokazujące związek między usunięciem genu CCR5 u myszy a ich zdolnościami poznawczymi zostały opublikowane już w 2016 roku i He Jiankui zapewne dobrze je znał.

 

Badania z zakresu edycji genów metodą CRISPR mają ograniczony zasięg ze względu na wątpliwości etyczne - właśnie z powodu obawy o komercyjne "produkowanie" super-dzieci.

 

Nie wiemy jeszcze wszystkiego o mechanice i biochemii DNA, toteż skutki takiego "majstrowania" przy ludzkich embrionach są nieprzewidywalne.

 

Większość krajów zakazała zupełnie tego typu badań na zarodkach. Nawet w Chinach eksperymenty CRISPR na embrionach starszych niż 14 dni są niezgodne z prawem.