Więźniowie czekają zbyt długo na leczenie psychiatryczne. Rzecznik Praw Obywatelskich zaniepokojony

Więźniowie czekają zbyt długo na leczenie psychiatryczne. Rzecznik Praw Obywatelskich zaniepokojony
Pixabay

Jak poinformowano na stronach Rzecznika Praw Obywatelskich, Służba Więzienna zwracała uwagę, że liczba miejsc w więziennych szpitalach psychiatrycznych jest niewystarczająca w stosunku do liczby osób, które potrzebują tego rodzaju leczenia, czyli osób z niepełnosprawnością psychiczną i intelektualną. Dlatego RPO zwrócił się z do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z pytaniem o ogólną liczbę miejsc w tych placówkach. Chciał m.in. wiedzieć, ile miejsc przewidziano na potrzeby obserwacji sądowo-psychiatrycznej, a ile dla osób diagnozowanych i wymagających leczenia.

Z odpowiedzi Służby Więziennej, która opublikowano na stronach RPO, wynika, że według stanu na styczeń 2019 roku SW dysponuje oddziałami psychiatrii sądowej w pięciu miastach w kraju: w Zakładzie Karnym Nr 2 w Łodzi, a także w Aresztach Śledczych w: Poznaniu, Szczecinie, Krakowie i Wrocławiu.

Średni czas oczekiwania na łóżko obserwacyjne w wymienionych oddziałach psychiatrii sądowej w 2018 roku wahał się od 14 dni do 3 miesięcy. Najdłużej na miejsce czekali osadzeni w Poznaniu (3 miesiące) i Wrocławiu (2-3 miesiące). Z kolei w Łodzi okres oczekiwania wynosił ok. 2,5 miesiąca, w Szczecinie ok. 2 miesiące, zaś w Krakowie ok. 14 dni. Z kolei średni czas oczekiwania na łóżko lecznicze wynosił do 81 dni.

Jak jednak wyjaśnia Służba Więzienna, podział na tzw. łóżka lecznicze i obserwacyjne jest podziałem czysto formalnym, ponieważ wszystkie dostępne łóżka w oddziałach psychiatrycznych są wykorzystywane na bieżąco dla obu grup pacjentów - zależnie od potrzeb.

Z informacji opublikowanych na stronach RPO wynika ponadto, że w 2018 r., zakończył się remont pawilonu w Areszcie Śledczym w Szczecinie, w związku z czym możliwe jest prowadzenie działalności dzięki kolejnym 28 łóżkom, co daje w sumie 84 miejsca.

Według stanu na 15 stycznia 2019 r. w jednostkach penitencjarnych przebywało 411 osób, u których zdiagnozowano chorobę psychiczną. W ubiegłym roku natomiast liczba pacjentów hospitalizowanych w więziennych oddziałach psychiatrii sądowej wynosiła: obserwacje - 391 osób, leczenie - 731 osób.

Jak zaznaczono, w więziennej służbie zdrowia podobnie jak w placówkach pozawięziennych dominującą formą zatrudnienia są umowy cywilno-prawne. Dodano również, że w przypadku braku możliwości wykonania w warunkach więziennych specjalistycznych badań, konsultacji, czy specjalistycznego zabiegu operacyjnego więzienna służba zdrowia współdziała z placówkami leczniczymi z zewnątrz.

"W 2018 r., wystawiono 10 397 świadectw lekarskich, w tym 485 z wnioskiem +nie może być leczony w zakładzie karnym+. 16 z nich dotyczyło osób ze zdiagnozowana chorobą psychiczną, jednakże nie we wszystkich przypadkach był to powód wnioskowania o udzielenie przerwy w karze" - wskazano.

Dodatkowo w ubiegłym roku wystawiono 796 opinii sądowo-psychiatrycznych, w tym 83 z wnioskiem o internację w zakładzie zamkniętym. Na wykonanie prawomocnego środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym na 31 grudnia 2018 r. oczekiwało 27 osób.

Od ubiegłego roku w Oddziale Psychiatrii Zakładu Karnego Nr 2 w Łodzi z inicjatywy Służby Więziennej rezyduje Rzecznik Praw Pacjenta, który m.in. prowadzi szkolenia dla personelu medycznego, uczestniczy w obchodach i prowadzi rozmowy z pacjentami.

"Dyrektor Aresztu Śledczego w Krakowie w odpowiedzi na pismo ze stycznia 2016 r., został poinformowany przez Biuro Rzecznika Praw Pacjenta o braku możliwości objęcia wsparciem przez obecnych Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego oddziału psychiatrycznego Aresztu Śledczego w Krakowie. Pacjentom udostępniona jest informacja o możliwości kontaktu telefonicznego z RPP oraz korespondencyjnego z Wydziałem ds. Zdrowia Psychicznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta. Wydawane są też ulotki Biura Rzecznika Praw Pacjenta" - napisano na stronie RPO.

Z kolei w Szpitalu Psychiatrycznym Aresztu Śledczego we Wrocławiu Rzecznik Praw Pacjenta szpitala psychiatrycznego nie realizował żadnych działań, bo nie wnosił o to ani sam rzecznik, ani pacjenci i ich przedstawiciele ustawowi. W Areszcie Śledczym w Poznaniu pomocy w ochronie praw pacjenta udziela Departament ds. Zdrowia Psychicznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta.

Zastępczyni rzecznika praw obywatelskich Hanna Machińska w piśmie do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej pytała m.in. o ogólną liczbę miejsc w więziennych szpitalach psychiatrycznych. Powoływała się przy tym m.in. na korespondencję prowadzoną przez Rzecznika Praw Obywatelskich z organami więziennictwa w sprawach osób z niepełnosprawnością psychiczną i intelektualną, z której - jak zaznaczyła - wielokrotnie wynikało, iż liczba miejsc w więziennych szpitalach psychiatrycznych jest niewystarczająca w stosunku do liczby osób, które potrzebują leczenia.

Zaznaczyła, również, że czynności sprawdzające w więziennych szpitalach psychiatrycznych w 2017 roku przeprowadził Rzecznik Praw Pacjenta, czego efektem było "stwierdzenie licznych naruszeń praw pacjenta oraz sformułowanie szeregu zaleceń".

Dotyczyły one m.in. rozszerzenia oferty świadczeń zdrowotnych o zajęcia rehabilitacyjne, zapewnienia pacjentom właściwych warunków bytowych, czy wprowadzenia zmian w praktyce postępowania personelu.

 
PAP